Jump to content

ኮሳኮች

ለመጨመር
ከውክፔዲያ
በዩክሬን ኮሳኮች እና በክራይሚያ ታታሮች መካከል የተደረገ ጦርነት
ያለ ምንም ቅድመ ሁኔታ እጅ እንዲሰጥ ከጠየቀ በኋላ በዩክሬን ኮሳክስ ለቱርክ ገዥ የፃፈውን የፌዝ ደብዳቤ ለማክበር ሥዕል
የሀገራቸውን ድንበር የሚጠብቁ የዩክሬን ኮሳኮች የዘይት ሥዕል

ኮሳኮች (በዩክሬንኛ ፦ козаки) በማኅበረሰቡ ውስጥ ልዩ ወታደራዊ ኃይል ያለው ማኅበራዊ ስትራተም፣ የዩክሬን ሕዝብ ልሂቃን ናቸው፣ በምሥራቅ አውሮፓ አውራጃዎች ውስጥ የተነሱ እና ከመካከለኛው ዘመን መገባደጃ ጀምሮ እስከ 20 ኛው ክፍለ ዘመን ስታሊኒስቶች ጭካኔዎች ድረስ ያሉ።

በኪየቫን ግዛት ፣ የምስራቅ ስላቭስ ሀይለኛ ግዛት ፣ የትውልድ አገራቸውን ከዘላኖች ወረራ የሚከላከሉ ተዋጊዎችን ያቀፈ የህብረተሰብ ከፍተኛ ክፍል ነበር። ኮዛክ የቱርኪክ ተወላጅ ሲሆን "ነጻ የታጠቀ ሰው" ተብሎ ይተረጎማል [1]። በ 1240 ከባቱ ካን ወረራ በኋላ የወደፊቱ የዩክሬን መሬቶች ለረጅም ጊዜ በጦርነት ተውጠዋል።በ 14 ኛው ክፍለ ዘመን አጋማሽ ላይ ሀገሪቱ በፈቃደኝነት ሊቱዌኒያ አካል ሆነች።የዩክሬን ቅድመ አያቶችን መብት የሚያከብር እና አዲስ የሊትዌኒያ ህጎችን የጻፈ, በኪዬቭ ካሉት ይገለብጣቸዋል[2]።

የዩክሬን መሬቶች የአውሮፓ ሥልጣኔ አካል ሆነው ቀርተዋል። ወርቃማው ሆርዴ በመባል የሚታወቁት ዘላኖች በሞስኮ (የወደፊቱ ሩሲያ) እና ክራይሚያ ርእሰ መስተዳድሮች ውስጥ በመበታተን ከሊትዌኒያ ጋር የማያቋርጥ ጦርነት አደረጉ [3][4][5]። ኮሳኮች የተፈጠሩት በ15ኛው ክፍለ ዘመን የሊትዌኒያን ድንበሮች ለመከላከል ነው። የሊትዌኒያ እና ፖላንድ ወደ አንድ ግዛት ከተዋሃዱ በኋላ የቤላሩስ የወደፊት መሬቶች የሊትዌኒያ አካል ሆነው ቆይተዋል, እና ዩክሬናውያን በፖላንድ አገዛዝ ስር ወድቀዋል, ይህም የመላው የዩክሬን ህዝብ ማንነት እንዲታፈን እና በፖላንድ ላይ በርካታ የኮሳክ አመፅ አስከትሏል።በ1648-1654 የቦህዳን ክመልኒትስኪ አመፅ ሲሆን እሱም የዩክሬን ታላቅ ብሄራዊ ጀግና ሆነ[6]።

የዩክሬን ኮሳኮች ዋና ወታደራዊ መሠረት።
የዩክሬን ኮንግረስ ለ ኮሳኮች መነቃቃት በ 1917 እ.ኤ.አ
የዩክሬን መሬቶች
እ.ኤ.አ. በ 2022 የዩክሬን ጦር የከርሰን ከተማን ከሩሲያ ወረራ ነፃ አወጣ።
በአንድ የዩክሬን ከተማ ውስጥ ኮሳኮች በ 18 ኛው ክፍለ ዘመን የመሬት መሬታቸውን ለመለየት የተጠቀሙበት የግራናይት ምሰሶ በዘመናዊ ሱፐርማርኬት ፊት ለፊት ተተክሏል።

የዩክሬን ኮሳኮች ከፖላንድ፣ ቱርክ እና ሩሲያ ጋር ተዋግተዋል፣ አልፎ አልፎም ከሌሎች ግዛቶች ጋር ህብረት ፈጥረዋል። የዩክሬን ኮሳኮች ደግሞ ዶን ፣ ኩባን እና ሌሎች ኮሳኮች በተነሱበት ወደ ደቡባዊ ሩሲያ ያላቸውን ተጽዕኖ አሳድጓል።እ.ኤ.አ. በ 1774 የዶን ኮሳክስ መሪ ኦሜሊያን ፑጋቼቭ በዩክሬን ኮሳኮች ድጋፍ ሰርፍዶምን እና ሩሲፊኬሽን ን ተቃውመዋል ፣ በሩሲያ ግዛት ውስጥ ትልቅ የእርስ በርስ ጦርነት ጀመሩ። እ.ኤ.አ. በ 1917-1922 በዩክሬን የነፃነት ጦርነት ወቅት የዩክሬን ኮሳኮችን ወደ ነበሩበት ለመመለስ ሙከራ ቢደረግም አልተሳካም [7]።የሴንት ኤልዛቤት ምሽግ በሩሲያ ግዛት የዩክሬን ኮሳኮችን ለማጥፋት ወሳኝ ሚና ተጫውቷል።የዩክሬን ኮሳኮች ዘሮች በኩባን ውስጥ ይኖሩ ነበር ፣ ግን ሁሉም ማለት ይቻላል በ 1932-1933 በሆሎዶሞር ጊዜ ተደምስሰዋል [8][9][10]።

በአሁኑ ጊዜ የዘመናዊው የዩክሬን ጦር ወታደሮች በተለይም በሩሲያ-ዩክሬን ጦርነት አውድ ውስጥ ለቅድመ አያቶቻቸው ክብር ሲሉ ኮሳኮች ይባላሉ [11] [12] [13]።

ለአለም ታሪክ ያለው ጠቀሜታ

[ለማስተካከል | ኮድ አርም]

የዩክሬን ኮሳኮች የብሔራዊ ልማት ምሰሶ ፣ የነፃነት ማእከል እና የዩክሬን ባህል ምንጭ ሆነዋል። እንደ ሩሲያውያን ካሉ ሌሎች ህዝቦች መካከል በዩክሬን አዋሳኝ ክልሎች ውስጥ የክልል ተጽእኖ ብቻ ነበራቸው።

ዓለምን የቀየሩ ታዋቂ ኮሳኮች

[ለማስተካከል | ኮድ አርም]
የዩክሬን ኮሳኮች መስራች እና የመጀመሪያ መሪ ኦስታፊ ዳሽኬቪች
ዲሚትሪ ቪሽኔቭስኪ, የመጀመሪያው የኮሳክ ምሽግ ፈጣሪ
በዩክሬን ኮሳኮች እና በቱርኮች መካከል ብዙ የባህር ኃይል ጦርነቶችን ያሸነፈው ፔትሮ ሳጋይዳችኒ
የዩክሬን ኮሳኮች መሪ ኢቫን ሲርኮ ሁል ጊዜ አሸናፊ ነበር
ቦህዳን ክመልኒትስኪ የዩክሬን ብሄራዊ ጀግና ነው

በሥነ ሕንፃ ውስጥ

[ለማስተካከል | ኮድ አርም]
በኪየቭ ውስጥ ለቦህዳን ክመልኒትስኪ የመታሰቢያ ሐውልት
በኮስክ መሪዎች ድጋፍ የተገነቡ የኪየቭ ካቴድራሎች
ለከተማው መስራች የመታሰቢያ ሐውልት ክሪቮይ ሮግ

ኮሳክ ባሮክ በዩክሬን ታዋቂ ነበር ፣ ግን ሁሉም ዋና ሥራዎቹ ማለት ይቻላል በሩሲያ ንጉሠ ነገሥት ባለሥልጣናት ተደምስሰዋል [14][15] [16]።

ተምሳሌታዊነት

[ለማስተካከል | ኮድ አርም]
የዩክሬን ኮሳኮች ባንዲራ የኦርቶዶክስ ክርስትና ምልክቶችን ይዟል
የክንድ ቀሚስ ኮሳክን በሙስኬት ያሳያል

የክርስቲያን ኦርቶዶክሶች ባነሮች ብዙውን ጊዜ እንደ ምልክት ይሆኑ ነበር [17][18][19][20][21]።

የፀጉር አሠራር

[ለማስተካከል | ኮድ አርም]
በ 20 ኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ ላይ የዩክሬን ቤተሰብ ከ1932-1933 የስታሊኒስት የዘር ማጥፋት ወንጀል በፊት
እ.ኤ.አ. በ 1917-1922 በተደረገው የነፃነት ጦርነት ወቅት የዩክሬን ህዝብ ሪፐብሊክ ወታደሮች የኮሳኮችን ወጎች ተከትለዋል ።
ዘመናዊ የዩክሬን ሰው ኮሳክ የፀጉር አሠራር እና የአንገት ሐብል በዩክሬን ግዛት ካፖርት መልክ

የዩክሬን ኮሳኮች ልዩ የሆነ የፀጉር አሠራር እና ልዩ ገጽታ የ "ሄሪንግ" የፀጉር አሠራር ነበር, ከጥንት ስላቭስ ዘመን ጀምሮ እና በተላጨ ጭንቅላት ላይ ረዥም የፀጉር መቆለፊያን ያካተተ ሲሆን ይህም ልምድ ባላቸው ተዋጊዎች እና ሽማግሌዎች ብቻ እንዲለብስ ተፈቅዶለታል።ወጣት ተዋጊዎች እንዲህ ዓይነቱን የፀጉር አሠራር እንዳይለብሱ በጥብቅ ተከልክለዋል. ለመጀመሪያ ጊዜ የሚለብሰው የኪየቫን ልዑል ስቪያቶላቭ ነበር [22]።

የአኗኗር ዘይቤ

[ለማስተካከል | ኮድ አርም]
በዛፖሪዝሂያ ከተማ የዩክሬን ኮሳክ ምሽግ እንደገና መገንባት
የዩክሬን ባህላዊ ቤት
በባህላዊ የዩክሬን ቤት ውስጥ

ኮሳኮች ብቻ ወታደራዊ እንደነበሩ ግንዛቤ አለ, ነገር ግን በእውነቱ, በአሰሳ (በተለይ በጥቁር ባህር), በአሳ ማጥመድ, በንግድ, በኪነጥበብ, በሳይንስ, ወዘተ ላይ በንቃት ይሳተፋሉ።በ17ኛው ክፍለ ዘመን ዩክሬን በነበረችባቸው አገሮች ማንበብና መጻፍ ከጎረቤት ፖላንድ ወይም ሩሲያ ከፍ ያለ ነበር።የዩክሬን ኮሳኮች በትልልቅ መንደሮች ውስጥ በትልልቅ ቤተሰቦች ውስጥ ይኖሩ ነበር; ይህ የዩክሬን የአኗኗር ዘይቤ በ1775 ኮሳኮች ከተደመሰሱ በኋላ በ1932-1933 እ.ኤ.አ. በስታሊን እስከተፈፀመው የዘር ማጥፋት ዘመቻ ድረስ ቀጥሏል [23] [24] [25]።

አንዲት እናት በዩክሬን ውስጥ በሚገኘው ኮሳክ ምሽግ ውስጥ ለውትድርና ለመቀላቀል ጎልማሳ ልጇን ባረከች።

ኮሳኮች የሆኑ ሁሉ ወደ ኦርቶዶክስ ክርስትና እንዲገቡ ይጠበቅባቸው ነበር, እና እያንዳንዱ ሰፈር ቤተ ክርስቲያን እንዲኖረው ያስፈልጋል. የዩክሬን ቤተሰቦች ብዙ አዶዎች እና ሌሎች ውድ እቃዎች ነበሯቸው, በሚያሳዝን ሁኔታ, በሶቪየት የግዛት ዘመን ሙሉ በሙሉ ወድመዋል [26]።

የህግ ስርዓት

[ለማስተካከል | ኮድ አርም]
የዩክሬን ኮሳክ መሪ ፒሊፕ ኦርሊክ ሕገ መንግሥት

በኮስክ ዘመን ዩክሬን የራሷን መሪ የመረጠች ብቸኛዋ ሀገር ነበረች።በ አብዮት ከመድረሱ ከረጅም ጊዜ በፊት።በፊሊፕ ንስር የግዛት ዘመን ዩክሬን በ1710 የመጀመሪያውን የአለም ህገ መንግስት ተቀብላለች [4][27][28]።ልብ ሊባል የሚገባው የዩክሬን ኮሳኮች ብቻ የራሳቸው የሕግ ስርዓት እንደነበራቸው እና ማንንም እንደማይታዘዙ ፣ ለነፃነታቸው ብቻ ሲታገሉ ፣ ለምሳሌ ፣ የሩሲያ ኮሳኮች የራሳቸው ርዕዮተ ዓለም አልነበራቸውም እና አገልግሎታቸው በሙሉ ለሩሲያ ግዛት ገዥ በመገዛት ብቻ ነበር። በ 18 ኛው ክፍለ ዘመን የዩክሬን ኮሳኮች በኦርቶዶክስ እምነት ከሩሲያ ዶን ኮሳክስ ጋር በቱርኮች ላይ በጋራ በሚደረጉ ውጊያዎች አንድ ሆነዋል, ነገር ግን ጥምረቶች ጊዜያዊ ነበሩ [29]።

የብዙ ታዋቂ ዘፈኖች ደራሲ ሴሚዮን ክሊሞቭስኪ። ደራሲ "ከዳኑብ ባሻገር ኮሳክ ሮድ"
ዘፈኑ "ከዳኑብ ባሻገር ኮሳክ ሮድ" ሥሪት ያለ ግጥም

በዘመናዊ መልኩ የዩክሬን አርክቴክቸር፣ ሥዕል እና ሙዚቃ የተፈጠሩት በዩክሬን ኮሳኮች ዘመን ነበር [30][31][32]። ሌሎች ታዋቂ ዘፈኖች የሚከተሉትን ያካትታሉ:

  • ኮረብታው ላይ የሚያርሱ አጫጆች (Ой на горі та й жінці жнуть) [33]
  • ታዋቂው የዛፖሮዝሂያን ተዋጊ (Войська Запорожського воїн знаменитий) [34]
  • የዩክሬን ኮሳኮች ወታደራዊ ሰልፍ (Запорозький марш) [35]
  • ስለ ባይዳ ዘፈን (Пісня про Байду, в Цариграді на риночку) [36]
  • የኢቫን ማዜፓ ዱማ (Дума гетьмана Івана Мазепи, всі покою щиро прагнуть) [37]
ታራስ ሼቭቼንኮ ፣ የዩክሬን ገጣሚ ፣ ጸሐፊ ፣ የታሪክ ምሁር ፣ ቀራፂ እና ሙዚቀኛ

የኮሳክ ሙዚቃ ብዙ የዩክሬን ፀሐፊዎችን እና አብዮተኞችን አነሳስቷል፣በተለይም የሼቭቼንኮን ህይወት ለማበላሸት የሞከረው የሩሲያው ንጉሠ ነገሥት አሌክሳንደር 1 ጠላት የሆነው ታራስ ሼቭቼንኮ። ሼቭቼንኮ ከዩክሬን ዋና ዘፈኖች አንዱ የሆነው እንደ "ሰፊው የዲኔፐር ወንዝ ያገሣል እና ያቃስታል" (Реве та стогне Дніпр широкий) የመሳሰሉ ታዋቂ ዘፈኖችን ጽፏል [38] [39] [40]።

የኮሳክ ሠራዊት ዓይነቶች

[ለማስተካከል | ኮድ አርም]
የዩክሬን ኮሳክ ራዳ ፣ የተቀረጸ
በ 18 ኛው ክፍለ ዘመን አጋማሽ ላይ የዩክሬን ኮሳክ ካርታዎች. የተመዘገቡ ኮሳኮች (ሄትማንቴ) በሰማያዊ፣ ነፃ ኮሳኮች (ዛፖሪዝሂያ) በቢጫ እና ስሎቦዳ የዩክሬን ኮሳኮች በአረንጓዴ ይታያሉ
የነጻ ኮሳኮች ቤቶች

በዩክሬን ውስጥ ሁለት ዓይነት ኮሳኮች ብቻ ነበሩ-የተመዘገቡ ኮሳኮች ፣ በፖላንድ-ሩሲያ-ቱርክ መንግሥት ፣ ዩክሬናውያን ወታደራዊ ጥምረት ካደረጉበት ፣ እና ነፃ ኮሳኮች ፣ ለማንም የማይገዙ።ለዛፖሪዝሂሂያ የዩክሬን ኮሳኮች ምስጋና ይግባውና ሌሎች የኮሳክ ሠራዊት ብቅ አሉ። ይህ አይነቱ የኮሳክ ጦር ከ15ኛው እስከ 18ኛው ክፍለ ዘመን የነበረ ሲሆን ከኮስክ ወታደራዊ አደረጃጀቶች ሁሉ የመጀመሪያው፣ትልቅ እና በጣም አስፈላጊ ነበር፣ለዩክሬን ህዝብ ምስረታ ቁልፍ ምዕራፍ እና የዩክሬን መንግስት ምሳሌ ሆኖ አገልግሏል [41][42][43]።

የተመዘገቡ ኮሳኮች ግዛቶች
የዩክሬን ካርታ በ 1720
የዩክሬን ኮሳክ ግዛት የመጀመሪያ ዋና ከተማ በሆነችው በቺሃይሪን ከተማ የቦህዳን ክመልኒትስኪ የመታሰቢያ ሐውልት

እ.ኤ.አ. በ 1648-1654 በቦህዳን ክሜልኒትስኪ መሪነት በተደረገው የነፃነት ጦርነት ወቅት በነፃው የዩክሬን ኮሳክ ጦር የተፈጠረው ግዛቱ ገለልተኛ ነበር ፣ በየጊዜው በተለያዩ አገሮች ጥበቃ ስር ይወድቃል። ነፃ ኮሳኮች ለማንኛውም አጎራባች ግዛት ስላልተገዙ በእነሱ እና በተመዘገቡ ኮሳኮች መካከል ግጭቶች ተፈጠሩ። ሩሲያ በ 1654 ከዩክሬን ጋር የተፈራረመውን ጊዜያዊ ወታደራዊ ህብረት ውል ደጋግሞ ጥሳለች፡ ዩክሬናውያን በሩስያ ውስጥ ከባድ የጉልበት ሥራ እንዲሠሩ ማስገደድ፣ የዩክሬን ቋንቋ እንዳይጠቀሙ መከልከል፣ የዩክሬን ኦርቶዶክስ አብያተ ክርስቲያናትን አወደመች እና በሩሲያውያን በመተካት ተከታታይ የዩክሬን አመፅ አስከትሏል። የሄትማናቴ የራስ ገዝ አስተዳደር ያለማቋረጥ ታግዷል፣ እናም የሩሲያ ባለስልጣናት ለዩክሬናውያን ጥቂት እና ጥቂት መብቶችን መስጠት ጀመሩ [44] [45]። የዩክሬን ህጎች በሩስያ ተተኩ።ሩሲያ ከስዊድን ጋር ጦርነት ውስጥ ስትገባ ዩክሬን ብዙ ተሠቃየች እና መሪዋ ኢቫን ማዜፓ ለእንዲህ ዓይነቱ የዩክሬን የመብት ጥሰት ምላሽ በመስጠት ሩሲያ ደጋግማ የጣሰችውን የሕብረት ውል ለማፍረስ እና ከስዊድን ጋር አዲስ ጥምረት ለመፍጠር ወስኗል ፣ነገር ግን በኃይል ሚዛን መዛባት ምክንያት ተሸንፋለች [46][47]። እ.ኤ.አ. በ 1764 የሩሲያ ባለሥልጣናት በዩክሬን የሚገኘውን ሄትማንትን አስወገዱ ፣ ገዥውን በራሳቸው ምክትል (ትንሹ የሩሲያ ኮሌጅ) በመተካት ። ከዚያም ሄትማናቴ ወደ ክልል ተለወጠ። እ.ኤ.አ. በ 1775 ገለልተኛ የዩክሬን ኮሳኮችም ተሰርዘዋል [48][49][50][51]።

ኩባን ኮሳክስ

[ለማስተካከል | ኮድ አርም]
የዩክሬን የኩባን ጦር
የዩክሬን ህዝብ ሪፐብሊክ ካርታ፣ የኩባን ክልልን ጨምሮ፣ 1919።
የዩክሬን ሰፈሮች በኩባን ከስታሊን የዘር ማጥፋት በፊት ፣ ከ 1926 ካርታ

በ 1775 በሩሲያ እቴጌ ካትሪን II ትዕዛዝ የዩክሬን ኮሳኮች ተደምስሰው ነበር. አንዳንዶቹ በሩሲያ ኢምፔሪያል ጦር ተገድለዋል፣ አንዳንድ የቀድሞ የዩክሬን ኮሳኮች ወደ ኦቶማን ኢምፓየር ሸሹ፣ የተቀሩት ደግሞ ለድንበር አገልግሎት ወደ ኩባን ተልከዋል።ቋንቋቸውን፣ ወጋቸውን እና አኗኗራቸውን ጠብቀዋል። እ.ኤ.አ. በ 1917 የሩሲያ ግዛት ከወደቀ በኋላ የራሳቸውን ሪፐብሊክ ለመፍጠር እና ወደ ዩክሬን ህዝቦች ሪፐብሊክ ለማካተት ሞክረዋል, ነገር ግን በኃይል ሚዛን መዛባት ምክንያት ተሸንፈዋል, እና እነዚህ አገሮች የሶቪየት ሩሲያ አካል ሆኑ።በ1932-1933 የነበረው የሆሎዶሞር (ረሃብ) የኩባን ክልልንም ነካ። የሶቪየት ባለሥልጣናት በኩባን ውስጥ የተረፉትን የዩክሬን ስሞች ከዩክሬን ወደ ሩሲያኛ ቀይረው እንደ ዩክሬን ሳይሆን እንደ ሩሲያውያን የሚዘረዝሩ ሰነዶችን አቅርበዋል [52][53][54]።

ትራንስዳኑቢያን ኮሳክስ

[ለማስተካከል | ኮድ አርም]
ሳሚጅሎ ካልኒቦሎትስኪ ፣ የዳኑቤ ኮሳኮች ታዋቂ መሪ
በኦዴሳ ክልል ውስጥ የዩክሬን ኮሳክ መቃብር

አንዳንድ የቀድሞ የዩክሬን ኮሳኮች ወደ ኦቶማን ኢምፓየር ሸሽተው ራሱን የቻለ የኮሳክ ጦር አቋቋሙ። ከሩሲያ ግዛት ጋር በተደረገው ጦርነት በኦቶማን በኩል ተዋግተዋል. ሌላው ቀርቶ በ 19 ኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ ላይ ከሩሲያ ኮሳኮች ጋር የተለየ ጦርነት ተዋግተዋል [55]።

በ 19 ኛው ክፍለ ዘመን መገባደጃ ላይ በሩሲያ ግዛት ውስጥ የሩሲያ ኮሳኮች ግዛቶች
በ 20 ኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ ላይ የሩሲያ ኮሳኮች
በ 2014 ከዩክሬን ጋር ወደ ጦርነት ከመላካቸው በፊት የሩሲያ ኮሳኮች
የሩሲያ ወታደሮች የኮሳክ ልብስ ለብሰዋል
የዩክሬን እና የሩሲያ ኮሳኮች ከቱርኮች የአዞቭ ከተማን ለመከላከል የመታሰቢያ ሐውልት
ከዶን ኮሳክስ ባንዲራዎች አንዱ፣ በብዙ መልኩ ከዩክሬን ኮሳክ ባንዲራ ጋር ተመሳሳይ ነው

ዲሚትሪ ቪሽኔቭስኪ የመጀመሪያው የዩክሬን ኮሳክ ምሽግ ገንቢ እና የዶን ኮሳክ ዋና ከተማ የኖቮቸርካስክ መስራች ነበር። የዩክሬን ኮሳኮች ስም አንዱ "ሰርካሲያን" ነበር። በ 17 ኛው ክፍለ ዘመን የዩክሬን ፍሪ ኮሳክስ እና ዶን ኮሳክስ የጥቁር እና የአዞቭ ባሕሮችን በኦቶማን ኢምፓየር ከሚሰነዘርባቸው ጥቃቶች በየጊዜው ይከላከላሉ [56] [57]።

እ.ኤ.አ. በ 1637 ዶን እና ዛፖሮዝሂያን ኮሳኮች ኃይላቸውን ተቀላቅለው (በግምት 3-4 ሺህ ዶን ኮሳክስ + 4 ሺህ የዩክሬን ነፃ ኮሳኮች) እና በድንገት ወደ አዞቭ ባህር መድረስን የሚቆጣጠር ቁልፍ ነጥብ የሆነውን የአዞቭን ኃይለኛ የቱርክ ምሽግ ያዙ። ከተማይቱን በዐውሎ ነፋስ ወስደው ለብዙ ዓመታት ያዙአት [58]። በ የሶቪየት-ዩክሬን ጦርነት ወቅት የሩስያ ኮሳኮች የዩክሬን ህዝብ ሪፐብሊክን ይቃወማሉ, ነገር ግን አንዳንዶቹ ከዩክሬን ጋር ወዳጃዊ ግንኙነት ነበራቸው። እንደነዚህ ያሉት ኮሳኮች ከዩክሬን ጋር የወዳጅነት ደጋፊዎች በ 1920 ዎቹ እና 1930 ዎቹ ውስጥ በፕራግ እና በፓሪስ ውስጥ የሁለት ቋንቋ ተናጋሪ መጽሔትን አሳትመዋል በዩክሬን እና በሩሲያኛ ታትሟል [59] [60]።

በ 20 ኛው ክፍለ ዘመን የሩስያ ኮሳኮች በሶቪዬት አምባገነናዊ መንግስት ሙሉ በሙሉ ተደምስሰው ነበር, እና በ 1990 ዎቹ ውስጥ, በፓራሚክ ድርጅቶች መልክ ለማንሰራራት ሙከራዎች ተደርገዋል።ዛሬ የሩስያ ኮሳኮች ምንም እንኳን የዩክሬን ተወላጆች ቢሆኑም, በሩሲያ በዩክሬን ላይ በሚያደርገው ጦርነት ውስጥ በንቃት ይሳተፋሉ, አሰቃቂ ወንጀሎችን እየፈጸሙ ነው [61][62]።

በዩክሬን ውስጥ ለታራስ ቡልባ የመታሰቢያ ሐውልት
በነጻ የዩክሬን ኮሳኮች የሚኖር የዛፖሪዝሂሂያ ታሪካዊ ክልል

የዩክሬን ጸሐፊ ኒኮላይ ጎጎል ስለ 16 ኛው ክፍለ ዘመን የዩክሬን ነፃ ኮሳኮች "ታራስ ቡልባ" የተሰኘ መጽሐፍ ጽፏል. በሩሲያ ኢምፓየር ሳንሱር ምክንያት፣ የመጽሐፉ ሁለት ስሪቶች አሉ፡ በ1835 በጎጎል የታተመው የመጀመሪያው እትም እና በ1842 ሳንሱር የተደረገው እትም።በመነሻው ውስጥ ጎጎል ስለ ዩክሬን ህዝብ ምኞት ፣ ስለ ኮሳኮች አመጣጥ ፣ በከፊል በቅድመ አያቶቹ ተመስጦ ጽፏል ፣ ግን በሳንሱር የሩሲያ ስሪት ውስጥ ፣ ሰፊው የዩክሬን መሬቶች “የደቡባዊ ሩሲያ የዱር ቦታዎች” ተደርገው ተገልጸዋል ፣ ምንም እንኳን በመጀመሪያ ፣ ሩሲያ በጭራሽ አልተጠቀሰም ።በጎጎል መጽሐፍ የሩስያ ኢምፔሪያል እትም መሠረት ታራስ ቡልባ እንደ "ሩሲያኛ" ተመስሏል, ምንም እንኳን ዋናው ስለ ሩሲያ ምንም አልተጠቀሰም. ይህ ሆኖ ግን የንጉሠ ነገሥቱ ባለሥልጣናት የዩክሬናውያንን መኖር ሙሉ በሙሉ ክደዋል።የታራስ ቡልባ ታሪክ በዩክሬን ውስጥ በጣም የታወቀ እና ታዋቂ ነው ፣ ግን በሩሲያ ውስጥ የዘር ማጥፋት ባህሪዎችን ባገኘችው በዘመናዊቷ ሩሲያ በ 2022 በዩክሬን ላይ የተፈጸመውን ወንጀል ለማስረዳት በፕሮፓጋንዳ ውስጥ ጥቅም ላይ ውሏል [63][64][65]።

ፒተር ቫልዩቭ, የሩሲያ የውስጥ ጉዳይ ሚኒስትር

ከሩሲያ ኢምፓየር ዘመን ጀምሮ የሩስያ መንግስት ዩክሬናውያን እና ሩሲያውያን አንድ ህዝብ ናቸው ሲል ተናግሯል። እነዚህ የይገባኛል ጥያቄዎች ስለ ኮሳኮች ታሪክ አስተማማኝ መረጃን ከመደበቅ እና በዩክሬን ታሪክ እና በተወሰነ ደረጃ ሩሲያ ላይ ያሉ ሰነዶችን ከማጥፋት ጎን ለጎን ነበሩ። የዩክሬን እና የሩስያ ቋንቋዎች በጣም የተለያዩ ከመሆናቸው የተነሳ ዩክሬናውያን ሩሲያውያንን ለመረዳት የውጭ ተርጓሚዎችን አገልግሎት ተጠቅመዋል - ይህ በታሪክ የተረጋገጠ ጉዳይ ነው የሩሲያ አምባሳደሮች ወደ ቦህዳን ክሜልኒትስኪ ሲመጡ [66] [67] [68]።

እ.ኤ.አ. በ 1863 የሩሲያ የውስጥ ጉዳይ ሚኒስትር ፒዮትር ቫልዩቭ የዩክሬን ቋንቋ መጠቀምን እንደገና አገዱ: - “የዩክሬን ቋንቋ በጭራሽ የለም ፣ የለም ፣ እና ሊኖር አይችልም ፣ እናም በዚህ መግለጫ የማይስማማ ማንኛውም ሰው የሩሲያ ጠላት ነው። ይህ ትረካ በ 21 ኛው ክፍለ ዘመን በዩክሬናውያን ላይ የዘር ማጥፋት ወንጀል በፈጸመው ቭላዲሚር ፑቲን ተደግሟል እና "ሩሲያውያን እና ዩክሬናውያን አንድ ህዝብ ናቸው" በማለት አረጋግጧል [69]።

በዘመናዊው ዩክሬን ውስጥ የኮሳክ ባህል መነቃቃት

[ለማስተካከል | ኮድ አርም]
በማዕከላዊ ዩክሬን በምትገኘው ክሮፒቭኒትስኪ ከተማ አንድ ወታደራዊ ባንድ በ2023 ለከተማው ነዋሪዎች የጄሪ ሄል ዘፈን አቀረበ

እ.ኤ.አ. በ 2023 የዩክሬን ዘፋኝ ጄሪ ሄል የዩክሬናውያንን ትውልዶች ሞራል ለማጠናከር የታሰበ ዘፈን አውጥቷል ፣ የነፃ ኮሳኮች ዘሮች - ማለትም መላው የዩክሬን ህዝብ - እና የዩክሬን ታጣቂ ኃይሎች ከሩሲያ ጥቃቶች ጋር በመዋጋት [70]።

  • በእሳት እና በሰይፍ (Вогнем і мечем, 1999)
  • ወደ ሲች መንገድ (Дорога на Січ, 1994)
  • ሄትማን (Гетьман, 2015)

በተጨማሪም ተመልከት

[ለማስተካከል | ኮድ አርም]
  1. ↑ Історія війн і сучасного військового мистецтва: конспект лекцій: / О. В. Уваркіна та ін. Київ: ІСЗЗІ КПІ ім. Ігоря Сікорського, 2021. 304 с. (стор.: 114)
  2. ↑ Щербак В. О. Українське козацтво: формування соціального стану. Друга половина XV — середина XVII ст. — К.: Видавничий дім «КМ Academia», 2000.
  3. ↑ В. М. Бічун. КАНСТЫТУЦЫЙНАЕ ПРАВА ВЯЛІКАГА КНЯСТВА ЛІТОЎСКАГА (ПА СТАТУТАХ 1529, 1566, 1588 гг.)
  4. 1 2 "Олексій Мустафін. Закон для всіх. Від Київського привілею до першої вітчизняної конституції".
  5. ↑ "Статут Великого князівства Литовського 1588 року/Розділ 1 — Вікіджерела". በ2020-08-18 የተወሰደ.
  6. ↑ Вирський Д. С. Українське козацтво у хроніці Я. І. Петриція (бл. 1622 та 1637 рр.) // Український історичний збірник. Випуск 11; К: Інститут історії України НАН України, 2008—504 с.
  7. ↑ Гай-Нижник П. П. . Вільне козацтво // Енциклопедія Сучасної України. — Т.4. — К.: Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2005. — С.547.
  8. ↑ Яворницький Д. І. Історія запорозьких козаків, у трьох томах. — Київ: Наукова думка, 1990.
  9. ↑ Джерела про зруйнування Запорозької Січі / Зібрав та упорядкував Василь Сокіл. НАН України. Інститут народознавства. Відділ фольклористики. — Львів: Афіша, 2005. — 128 c.
  10. ↑ Аксенов А. И., Овчинников Р. В., Прохоров М. Ф. Документы ставки Е. И. Пугачёва, повстанческих властей и учреждений / отв. ред. Р. В. Овчинников. — Москва: Наука, 1975. — 524 с. — 6600 экз.
  11. ↑ "Мережа в кавунах: українці влаштували яскравий флешмоб після звільнення Херсона" (በuk). በ2022-11-21 የተወሰደ.
  12. ↑ Віхи розвитку українського війська
  13. ↑ «Козацькі фактори» в сучасному війську України: мотивація, товариськість, ідентичність
  14. ↑ ЛЕТОПИСЬ ГАДЯЦКОГО ПОЛКОВНИКА ГРИГОРИЯ ГРАБЯНКИመለጠፊያ:Недоступная ссылка
  15. ↑ Історія України в особах: Козаччина / Горобець В., Гурій В. — К.: Україна, 2000. — С. 30
  16. ↑ "Пам'ятник "Козак Кривий Ріг" // Пам’ятки історії та культури, пам’ятники, пам’ятні знаки // Кривий Ріг" (በen). Archived from the original on 2021-05-14. በ2021-05-04 የተወሰደ.
  17. ↑ "Козацька геральдика в Україні XVI—XVII ст.". በ13 грудня 2018 የተወሰደ.
  18. ↑ Гречило А. Б. Прапори та герби українського козацтва. Вісті Комбатанта (51-54 с.) — 1993. ч. 1
  19. ↑ Гломозда К. Ю., Яневський Д. Б. Історичні гербові відзнаки та прапорові барви України (45-64 с). // Український історичний журнал — К; — 1990. — N5
  20. ↑ "[[Жан Делюмо - Делюмо Ж.]] Ужасы на Западе (Подручные сатаны I. Мусульманская угроза) // Jean Delumeau. La Peur en Occident (1978) М. 1994 408 с.". በ28 січня 2019 የተወሰደ. Делюмо Ж. Ужасы на Западе (Подручные сатаны I. Мусульманская угроза) // Jean Delumeau. La Peur en Occident (1978) М. 1994 408 с.
  21. ↑ Тинченко Я. Ю. Від козаків до гусарів // Прапори козацьких полків К.: Темпора 214 с. (112—119 с.) 2018 ISBN 978-617-569-333-9.
  22. ↑ Гальвар Чйон. «Русь вікінгів» — Кай Гансен, Ставангер, 2009. ISBN 978-82-91640-41-9, стор. 47
  23. ↑ Віталій Манін. "Про творчість Архипа Івановича Куїнджі" (HTML). www.kuinje.ru. Archived from the original on 28.09.2012. በ12.07.2012 የተወሰደ.
  24. ↑ "ЛІКВІДАЦІЯ ЗАПОРОЗЬКОЇ СІЧІ І ПОДАЛЬША ДОЛЯ КОЗАЦТВА". Archived from the original on 2017-11-14. በ1 липня 2016 የተወሰደ.
  25. ↑ "Загадки козацьких характерників". በ1 липня 2016 የተወሰደ.
  26. ↑ Яворницкий Д. І. Исторія запорозьких козаків, у трьох томах. — К.: Наук. думка, 1991. — Т. 3.// Глава Пятнадцатая, стр. 328., з посиланням на архів МЗС, малоросійські справи, 1710 р. №3
  27. ↑ "Офіційний портал Верховної Ради України". በ16 січня 2010 የተወሰደ.
  28. ↑ «Договори і постанови» መለጠፊያ:Webarchive / Упоряд. О. Алфьоров. — Київ: Темпора, 2010. — 149, [1] с.
  29. ↑ "Булавінське повстання 1707—1709". በ18 березня 2017 የተወሰደ.
  30. ↑ "Слова, текст, акорди "Їхав козак за Дунай" - Олександр Таранець, Володимир Зарков - Українські пісні" (በuk).
  31. ↑ unisonlI (2013-03-07), Їхав козак за Дунай (Ukrainian folk song), https://www.youtube.com/watch?v=7iT54oRUUz0 በ2024-08-12 የተቃኘ
  32. ↑ "НАШЕ (тексти пісень) - Анатолій Солов’яненко - Їхав козак за Дунай".
  33. ↑ Грица С. Й. Історичні пісні // መለጠፊያ:ЕСУ
  34. ↑ Примітки (ІІ) (середина XVII ст.) // Українська поезія: кінець XVI — середина XVII ст. / Упорядники В. П. Колосова, В. І. Крекотень, М. М. Сулима. — Київ, Наукова думка, 1978, 1992.
  35. ↑ Запорозький Марш / Zaporizhian March
  36. ↑ Пісня про Байду
  37. ↑ Дума гетьмана Мазепи Українська Поезія
  38. ↑ Тарас Шевченко: Документи та матеріали до біографії. 1814—1861. — К., 1982. — С. 117.
  39. ↑ Песни и думы о лицах и событиях до Богдана Хмельницкого. — Запорожская старина. — Харків : Університетська типографія, 1833. — Т. 1. — 132 с.
  40. ↑ Українські народні думи: У 5 т. Т. 1. Думи раннього козацького періоду / [упоряд. : М. К. Дмитренко, Г. В. Довженок (тексти), С. Й. Грица (мелодії) ; передмови: М. К. Дмитренка, С. Й. Грици ; статті, коментарі, примітки Г. В. Довженок, А. Ю. Ясенчук, Т. М. Шевчук, О. І. Шалак, Н. М. Пазяк, І. І. Кімакович ; за заг. ред. М. К. Дмитренка, С. Й. Грици ; відп. ред. Г. А. Скрипник]. — К.: ІМФЕ НАН України, 2009. — 856 с.
  41. ↑ "Формування української держави в ході української національної війни (сер. XVII ст.). Правове положення України у складі російської держави". Запорізький національний університет.
  42. ↑ В. Єрмолаєв, член-кореспондент НАПрН України, доктор юридичних наук, професор. "Богдан Хмельницький про проблеми і перспективи українського державотворення (до 365-річчя Національної революції 1648 р.)". Національний університет «Юридична академія України ім. Ярослава Мудрого».
  43. ↑ Пасічник, С. М. (2014). "СТАНОВЛЕННЯ СИСТЕМИ ЦЕНТРАЛЬНОЇ АДМІНІСТРАЦІЇ ГЕТЬМАНЩИНИ" (in uk). Державне управління: удосконалення та розвиток (12). ISSN 2307-2156. http://www.dy.nayka.com.ua/?op=1&z=798 በ2023-11-25 የተቃኘ.
  44. ↑ Сборник Императорского Русского исторического общества. Т. 7: Бумаги Императрицы Екатерины II, хранящияся в Государственном Архиве Министерства Иностранных Дел (здесь помещено более 400 преимущественно собственноручных бумаг императрицы, с 1744 по 1764 год включительно). Ч. 1 / Собраны и изданы, с Высочайшаго соизволения, по предначертанию Его Императорскаго Величества Государя Наследника Цесаревича, академиком Пекарским. — СПб. : Тип. Имп. Акад. наук, 1871. — XXXVI, 417 с.
  45. ↑ Малороссия — Уничтожение гетманства. Управление графа П. А. Румянцева. Введение в Малороссии общерусских порядков መለጠፊያ:Webarchive. Страница 13 из 15.
  46. ↑ Центральні органи Московської держави, що діяли в Гетьманщині // Бойко І. Й. Держава і право Гетьманщини. Навчальний посібник. — Львів: Світ, 2000. — С. 14. — 120 с. — ISBN 5-7773-0374-9.
  47. ↑ Білоусько О. А., Мокляк В. О. Історія Полтавщини. Друга половина XVI — друга половина XVII століття. — С. 156.
  48. ↑ Представлення Української Козацької Держави (середини XVII — кінця XVII ст.) в енциклопедичних виданнях // Енциклопедистика: ґенеза в часі та просторі (до 30-річчя проголошення незалежності України: колективна монографія / За заг. ред. д. і. н., проф. А. М. Киридон. — Київ: Держ. наук. установа «Енциклопедичне видавництво», 2021. — С. 76—77. — 320 с. — ISBN 978-966-97385-3-0.
  49. ↑ Мицик Ю., Бажан О., Власов В. Історія України, Навчальний посібник. መለጠፊያ:Webarchive — К. : ВД «Києво-Могилянська академія», 2008. — С..
  50. ↑ Гетьманщина (Гетьманська Держава) // Довідник з історії України (А — Я): посібник для серед. загальноосвіт. навч. закл. / Інститут історичних досліджень Львівського національного ун-ту ім. Івана Франка; упоряд. І. З. Підкова; заг. ред. І. З. Підкова, Р. М. Шуста. — 2.вид., доопрац. і доп. — መለጠፊያ:К.: Генеза, 2002. — 1135 с. — ISBN 966-504-179-7
  51. ↑ Гуржій О. Українська козацька держава в другій половині XVII—XVIII ст.: кордони, населення, право. — К., 1996.
  52. ↑ "Голод на Кубани 1932-1933" (በru). በ2017-03-15 የተወሰደ.
  53. ↑ "Скільки нас загинуло від Голодомору 1933 року?". Дзеркало тижня | Mirror Weekly. http://gazeta.dt.ua/SOCIETY/skilki_nas_zaginulo_pid_golodomoru_1933_roku.html በ2017-03-15 የተቃኘ.
  54. ↑ Васильєв І. Ю. Український національний рух і українізація на Кубані в 1917 / І. Ю. Васильєв.— 1932 рр. — Краснодар: Кубанькіно, 2010.
  55. ↑ Селезньов, Володимир (7 жовтня 2006). "Столиця вольностей. Скільки було Запорізьких Січей?" (በuk). በ2022-07-28 የተወሰደ.
  56. ↑ Область Війська Донського // Юридична енциклопедія : [у 6 т.] / ред. кол.: Ю. С. Шемшученко (відп. ред.) [та ін.]. — К. : Українська енциклопедія ім. М. П. Бажана, 2002. — Т. 4 : Н — П. — 720 с.
  57. ↑ Кабузан, Владимир Максимович (2006). Украинцы в мире: динамика численности и расселения: 20-е годы XVIII века-1989 год: формирование этнических и политических границ украинского этноса. Москва: Наука. с. 77.
  58. ↑ АЗОВСЬКЕ СИДІННЯ 1637–1642
  59. ↑ Українське коріння донських козаків
  60. ↑ ДОНСЬКЕ КОЗАЦТВО
  61. ↑ "В Україну не пустили отамана донських козаків". በ3 квітня 2012 የተወሰደ.
  62. ↑ "Куди тягне Україну неукраїнське козацтво". በ3 квітня 2012 የተወሰደ.
  63. ↑ Ярослав Орос. Прототип Тараса Бульби. Київ: Українська культура № 3-4 (за 2005 рік). С. 26.
  64. ↑ Тарас Чухліб. Козацький пращур Миколи Гоголя: гетьман від імені короля Речі Посполитої Євстафій Гоголь. Київ: Краєзнавство. №1/2 (за 2009 рік) С.95-105
  65. ↑ Самойленко, Г. В. Повість М. В. Гоголя «Тарас Бульба» в українському текстологічному, соціологічному та мистецькому вимірах: монографія / Г. В. Самойленко. — Ніжин: Вид-во НДУ ім. Гоголя, 2018. — 260 с. — Бібл.: с. 253—260
  66. ↑ РУСИФІКАЦІЯ В УКРАЇНСЬКОМУ КОНТЕКСТІ
  67. ↑ Russification
  68. ↑ David Saunders. Russia and Ukraine under Alexander II: The Valuev Edict of 1863 // The International History Review. — Vol. 17 (1995). — Issue 1. — PP. 23-50.
  69. ↑ Putin’s new Ukraine essay reveals imperial ambitions
  70. ↑ Jerry Heil - Козацькому Роду
ከ «https://am.wikipedia.org/w/index.php?title=ኮሳኮች&oldid=389091» የተወሰደ