ሥነ ውበት

ከውክፔዲያ
ዘልለው ለመሔድ፦ የማውጫ ቁልፎችፍለጋ

ሥነ ውበት (aesthetics) ስለ ስሜታዊ ግንዛቤ የሚመረምር የፍልስፍና ዘርፍ ነው። ያንድን ነገር ጥቅም፣ ይዞታ፣ ምክንየት ወዘተ... ከመመርመር ይልቅ፤ የዚያን ነገር ስሜት ቀስቃሽነት የሚያጠና ክፍል ነው። ከዚህ አኳያ፣ የሥነ ውበት ፈላስፋዎች አጥብቀው የሚያጠይቁት ሰዎች ምን መስማት፣ ማየት፣ ማሽተት፣ መንካት እና መቅመስ እንደሚዎዱ ነው።

ለስሜት ተፈላጊ የሆነ ነገር ውበት አለው ይባላል። ይሁንና ውበት በራሱ ከነገሮች የሚፈልቅ ሳይሆን ከሰው ልጅ ኅሊና ውስጣዊ ሁኔታ የሚመነጭ ነው። የተለያዩ ሰዎች አንድን ነገር ውብ ወይንም ፉንጋ ብለው ሊረዱ ይችላሉ። ምክንያቱም ውበት ከነገሩ ጋር ያለ ሳይሆን ከታዳሚው አዕምሮ የሚፈልቅ ስለሆነ።

ውበት ከተፈጥሮ ብቻ ሳይሆን ከሰው ስራም ይመነጫል። ይህም የሚከወነው በኪነ ጥበብ ነው። «ኪነ-ጥበብን ለማመንጨት የውበት ድርሻ ምንድን ነው?» «ውበትስ እንዴት ሊፈጠር ይችላል?» የሚሉት ጥያቄዎች በዚህ የፍልስፍና ዘርፍ ይመረመራሉ።


በመጀመርያ ሥነ ዉበት ማለት እግዚአብሔር በ ፮ቱ ቀናቶች ውስጥ የፈጠራቸዉ ውብ የእጆቹ ስራዎቾ ናቸው። ብያለሁ ከነዚህ ዉስጥም የእፅዋትን [የአበቦችን] ሥነ ዉበት በምንመለከትበት ግዜ አስደናቂ ቀለማቶች አስደናቂ፣ የቅርፅ አጨራረሶች፣ ወቅቶችን እየጠበቁ እራሳቸውን ለእይታና መአዛቸውን ለሰው ልጅ ደስታን የሚያጎናፅፉ፣ ልዮ የስነ ውበት መድረኮችና መታያዎች፣ ዘመን የማይሽራቸዉ ዘናጮች!!! እላቸዋለሁ። በቅዱስ መጻህፍ ላይም የእግዝያብሔር ቃል ስለ አበቦች ስነ ዉበት ሲናገር << ጠቢቡ ሰለሞን ከእነዚህ አበቦች እንደ አንዱ አለበሰም >> ተብሎ ተፅፏል ። ከሔለን ደረሰ

የወፎች ዉበት

አሁንም ሥነ ዉበትን ስንመለከት የወፎች ሥነ ዉበት በጣም ያስደንቀኛል። የወፎች ሥነ ዉበት ከአበቦች ሥነ ዉበት ጋር ብዙ ተመሣሣይት አላቸዉ። ሁለቱም የብዙ የተፈጥሮ ህብረቀለማት ባለቤቶቾ ናቸዉ። ከሔለን ደረሰ

ከላይ እንደገለፅኩት የአበቦችን የወፎችን ሥነ ዉበት ለመመልከት በዐይነ ህሊናችን ወደ አንድ ሰፊ የአበባ መስክ ከጥዋቱ ፩ ሰአት እስከ ፫ ወይም ከሰአት በኻላ ከ፲ እስከ ፲፪ ባለዉ ሰአት እንሂድ በደንብ አይነ ህሊናዎን ይክፈቱ··· አበቦችን ይመልከቱ የተለያየ ቀለማቸውን፣ቅርፃቸዉን ፤ ወፎችን ይመልከቱ የተለያየ ቀለማቸውን፣ቅርፃቸውን ፤ ወፎች አበቦችን እየቀሰሙ በተለያየ ዉብ ድምፅ ሲያቀነቅኑ ሲያፏጩ ሲያዜሙ ስናዳምጥ ሲደንሱ ስንመለከት ፤ አበቦች ፀጥታን ተላብሰዉ በወፎች ሙዚቃ የሚያዉደዉን ዉብ ጠረናቸዉን ከግራ ወደቀኝ በዉዝዋዜ እየነሰነሱ ዳንሳቸዉን ስንመለከት ፤ የዚህ ሁሉ ጥምር ሥነ ዉበት ይባላል። ከሔለን ደረሰ