አገው

ከውክፔዲያ
Jump to navigation Jump to search

አገውኢትዮጵያ ናኤርትራ ከሚገኙ ህዝቦች ኣንዱ ና ገናና ህዝብ ነው።

አገው በውስጡ የተለያዩ ማህበራዊ ስያሜዎችን የያዘ ሲሆን በ ሰቆጣ(ዋግ ኽምራ) በጎዣም( አዊ )፡በጎንደር (ቅማንት ፡ቋራ ፡ቤተ እስራኤል )ሲሆን በትግራይ(( ተምቤን፡እንደርታ፡:ኮረም/ወፍላ:ዛታ ከይላ(ውቕሮ፡ኣኽሱም፡ሰለኽለኻ) ፣በኤርትራ (ብሊን ፡ኣደከማ ፡))በመተከል (ኩሊሲ ) የሚሉ ስያሜዎች ናቸው። የአገው ሕዝብ ከኣኽሱም ቀጠናዊ መንግስት ባለቤትነትና የሳባ ስርወ መንግስትን በኣኽሱም አስተዳደር ቁጥጥር ስር ከተደረጉበትና የቀይሕ ባህር የንግድ ቋንቋ መሆን ከቻለው አዲስ የ"ግዕዝ" ፊደላትን ከፈጠረበት ዘመን በተናጠል ከ900 እስከ 1270 ዓ/ም ኢትዮጵያን ያስተዳደረው የዛጔ-ሥረው መንግሥት ባለቤትም ነው።ከአገው ሕዝብ የሥልጣኔ ምንጭ እነ ቅዱስ ላሊበላ ይገኙበታል።በመጀመሪያው ክፍለ ዘመን ይኖር የነበር፤አንድ Gaius plinius የተባለ ታዋቂ የታሪክ ፅሀፊ፣በወቅቱ በኢትዮጵያ ታራራማ ቦታዎች ይኖር ስለነበረው የአገው ሕዝብ አኗኗር፣በሰፊው በመፅሀፉ አስፍሯል።

ቋንቋ፦ አገውኛ ፣ አማርኛ ፣ ትግርኛ

ፊደል[ለማስተካከል | ኮድ አርም]

ግዕዝን ፊደል ከሚጠቀሙ የኢትዮጵያ ጎሳዎች የኣገው ሕዝብ አንዱና ዋነኛው ነው። ሕዝቡ የሚጠቀምበትም ለየት ያሉ ድምጾች የራሳቸው ቀለሞች ኣሏቸው።

ሕዝብ ቁጥር[ለማስተካከል | ኮድ አርም]

      በኢትዮጵያ ወደ ከ 5,000,000 እስከ 6,000,000 የሚሆኑ አገዎች ሲኖሩ፣በኤርትራ ደሞ  ቁጥራቸው 150,000 የሚደርስ አገው ብሌኖች ይኖራሉ።

መልክዓ ምድር[ለማስተካከል | ኮድ አርም]

==ታዋቂ ሰዎች Wagshum Gobeze, Lalibela