ኦሮሞ

ከውክፔዲያ
Jump to navigation Jump to search

ኦሮሞኢትዮጵያ፣ በኬንያና፣ በሶማሊያ የሚኖር ማህበረሰብ ነው። ኦሮሞ ማለት በገዳ ሥርኣተ መንገሥት ስር ይተዳደር የነበረ በእራሱ የሚኮራ ሕዝብ ነው። በገዳ መንግሥት ስር የአገር መሪ በየ፰ቱ (ስምንት) ዓመት የሚቀይር ሲሆን በተለያዩ የኦሮሞ ክልሎች ንጉሣን እንደነበሩም ታሪክ ይነግረናል። በኦሮሚያ ክልሎች ከነበሩት ንጉሦች መካከል የታወቁት አባ ጂፋር ናቸው። የኦሮም ሕዝብ ከግራኝ ወረራ በኋላ ሰሜኑን ኢትዮጵያ ወሯል። በአንድ ሺ ስምንት መቶ ክፍለዘመን ማለቂያ ላይ በንጉሥ ዳግማዊ ምኒልክ አማካኝነት ከአቢሲኒያ ጋር ተቀላቀሎ ኢትዮጵያ ስትመሰረት፣ የቀዳሚ ሃገሩ ሕዝብ ችግር አሳልፏል።

እንደ ሌሎች ኩሺቲክ ቋንቋዎች ተናጋሪዎች፣ ከጥንት ጀምሮ ትውልዳቸው ከጥንታዊው ኩሽ መንግሥት ጋር ግንኙነት አለው። «ኢትዮጵያ» የሚለው መጠሪያ ተገቢነት ከዚያው ዘመን ጀምሮ ነውና ስለዚሁ ታሪክ ከኢትዮጵያ ብሔሮች መሠረታዊ ብሔር ናቸው። ሆኖም በሃይል ስጋት መገንጠልን ያሰቡ ወገኖች ጥቂት ናቸው።

ኦሮሞ
አጠቃላይ የሕዝብ ብዛት
70,000,000[1]
በስፋት የሚኖሩባቸው አካባቢዎች
 ኢትዮጵያ 59,489,000 [2]
 ኬንያ 818,000 [3]
 ሶማሊያ 256,300 [4]
 የመን 189,000
 አሜሪካ 150,563
 ጀርመን 90,000
 የብሪታንያ መንግሥት 28,000
 ጅቡቲ 25,664
 ካናዳ 17,580 [5]
 አውስትራልያ 12,000
 ሳዑዲ አረቢያ 10,000
 ግብፅ 3,100 [6]
ቋንቋዎች

ኦሮሚኛ

ሀይማኖት

ሱኒ እስልምና 22.5%፣ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ክርስትና 53.5%፣ ፕሮቴስታንት ክርስትና 17.7%, ባህላዊ እምነት 3.3%

ተዛማጅ ብሔሮች

አፋርአገውቤጃሳኦሶማሌ

ታዋቂ ሰዎች[ለማስተካከል | ኮድ አርም]

ጀኔራል አብዲሳ አጋ፤ ኣትሌት አበበ ቢቂላ፣ ኣትሌት ጥሩነሽ ዲባባ፤ ኣትሌት ደራርቱ ቱሉ፣ ኣትሌት ቀነኒሳ በቀለ፤ ጀኔራል ከበደ ብዙነሽኣጋሪ ቱሉመንግስቱ ኣበበና ሌሎችም ይገኛሉ።

ማመዛገቢያ[ለማስተካከል | ኮድ አርም]

  1. ^ Oromo people, Joshua Project
  2. ^ መለጠፊያ:Cite document
  3. ^ "Ajuran, Garreh, Orma, Oromo-Boran, Oromo-Sakuye, Oromo-Gabbra, Rendille".
  4. ^ Oromo-Tulama, Oromo-Southern
  5. ^ Statistics Canada – Ethnocultural Portrait of Canada Highlight Tables, 2006 Census
  6. ^ Oromo-Tulama